Home » Leven » Vermaak » Parijs

Vermaak in Parijs rond 1900

Zwierig centrum van het belle époque

Parijs was rond de eeuwwisseling een uitermate welvarende stad en dat staken de Parijzenaars niet onder stoelen of banken. Iedereen die het zich maar een beetje kon veroorloven stortte zich in het goede leven. Dat was in tal van sectoren te merken, zoals bijvoorbeeld in de kunst en de mode. Meer dan wat ook was het echter het Parijse uitgaansleven dat floreerde en tot dan toe ongekende vormen aannam. Toeristen van over de hele wereld kwamen toegestroomd om zich te storten op alle restaurants, theaters en nachtclubs. Ondertussen profileerde de stad zich internationaal nog meer door het organiseren van gigantische wereldtentoonstellingen. Daarmee was Parijs de onbetwiste hoofdstad van het belle époque. 


 

Jean Béraud - Bois de Boulogne. Datum onbekend (Bron: Wikimedia) Het Bois de Boulogne was en is het bekendste park van Parijs en rond 1900 dé plek om gezien te worden.

 

Het Parijse uitgaansleven

Met name onder de gegoede burgerij werd de nieuwe welvaart duchtig gevierd. Men liet zich, gekleed in laatste mode, veelvuldig zien op de bal masqués en in de salons, bij het cabaret of de paardenrennen en in de nachtclubs of casino’s. Men flaneerde graag over de brede boulevards van Baron Haussman of in een van de vele parken en hield van opzichtige opsmuk.

Ondertussen waren de Parijzenaren dol nieuwigheden zouden noemen. Er hoefde maar iets georganiseerd te worden, bijvoorbeeld een wedstrijd in een nog nieuwe sport, en de mensen dromden samen om de eersten te zijn die het spektakel mochten aanschouwen.

Niettemin was de meest roemruchte nachtclub van tout Paris uiteraard de Moulin Rouge. De club die letterlijk was gevestigd in een rode molen en ook hooggeplaatste heren en beroemde kunstenaars lieten zich er graag zien, soms wel meerdere keren per week. De bekendste onder hen was waarschijnlijk kunstschilder Henri Toulouse-Lautrec, die heel wat scènes binnen de Moulin Rouge schilderde en affiches voor de club maakte.

 

Eugène Galien-Laloue  - De Moulin Rouge 's avonds. 1906 (Bron: Wikimedia)              Een van de weinige afbeeldingen van de buitenkant.

 

De faam van deze nachtclub was niet in de laatste plaats te danken aan een nieuwe dans die in de Moulin Rouge was ontstaan en als erg pikant gold, namelijk de cancan. Bij deze dans gooide een lange rij aangehaakte danseressen de benen zo hoog de lucht in dat je hun knielange, met kant versierde onderbroeken kon zien. Daar bleef het echter niet bij. Tijdens bals en dansavonden deden ook bezoekende dames de cancan op de dansvloer. In grote delen van de westerse wereld werd er schande van gesproken, maar toch werd dit dé dans bij uitstek van het belle époque.

 

 

Henri-Jacques-Edouard Evenepoel - In de Moulin Rouge. 1897 (Bron: Wikimedia)

 

 

Parijse restaurants deden ook goede zaken. De ‘haute cuisine’ werd geboren dankzij topkok Georges Auguste Escoffier.

Het Parijse toneel was ondertussen het beroemdste ter wereld. Iedere zichzelf respecterende acteur of actrice hoopte ooit in Parijs te kunnen aantreden. Er was er echter maar één de allergrootste onder de Parijse sterren. Haar naam was Sarah Bernhardt, ook wel bekend als 'La divine Sarah'. Naar verluid liep haar publiek betoverd het theater uit, na haar te hebben zien spelen.

 

Tussen 1893 en 1913 verdubbelde de omzet van wat je de Parijse vermaaksindustrie kunt noemen. Dat kwam ook door de vele toeristen. 

 

Overzicht van de wereldtentoonstelling in Parijs in 1900

 

Wereldtentoonstellingen

Er werden ook verschillende keren wereldtentoonstellingen in Parijs georganiseerd. Deze werden geacht de grandeur van wat de Fransen zelf zagen als de hoofdstad van de wereld, te onderstrepen. Zo waren er tentoonstellingen in 1889 (met de Eiffeltoren als verbijsterend middelpunt), 1900 en 1905. Deze tentoonstellingen waren niet alleen een serieuze zaak. Gedeeltelijk waren het ook pretparken avant la lettre, met reuzenraden en ander amusement.

In 1900 pakte de stad echt goed. Het begin van de nieuwe eeuw werd in Parijs gevierd zoals nooit eerder vertoond. Behalve een nieuwe wereldtentoonstelling werden er die (snikhete) zomer ook de olympische spelen gehouden.

 

De dag van de 'beau monde'

Ook het gewone, dagelijkse leven werd ingericht op het nieuwe leven. Voor de adel, hoge burgers, en intellectuele elite, vaak betitelt als de 'beau monde' (mooie wereld) van Parijs, begon de dag minzaam rond een uur of 11 met een laat ontbijt en een glas champenoise. Om 4 uur 's middags nam men plaats aan een met damast gedekte tafel voor het middagmaal. Om tien uur volgde tenslotte het copieuze avondmaal, met volgens goed Frans gebruik veel wijn.

Dat was relatief gezien niet een klein beetje decadent. Arbeiders stonden ondertussen 12 uur achtereen in de fabriek. Pas in 1905 werd in Frankrijk een 10-urige werkdag ingevoerd.

 

 

Bronnen

  • Blom Ph. - 'De duizelingwekkende jaren. Europa 1900-1914.' Amsterdam 2010
  • Opitz P.J. - 'De kroniek van onze eeuw. 1900-1909.' Utrecht 1998
  • Wikipedia (www.wikipedia.nl) - 'Belle Époque'